Water Leak Detection ระบบแจ้งเตือนน้ำรั่วสำคัญอย่างไรกับห้อง Server ?

ถ้าพูดถึงความเสียหายที่จะเกิดขึ้นในห้อง Server หรือ Data Center หลายคนคงนึกถึงความร้อน หรือไฟดับเป็นอันดับต้นๆ แต่จากประสบการณ์หน้างาน มีอีกหนึ่งที่เป็นปัญหา และมักมักถูกมองข้ามนั่นคือ น้ำ

ทีนี้คุณอาจจะสงสัยอยู่ว่า ห้อง Server ปิดทึบ ไม่มีหน้าต่าง ไม่มีท่อน้ำ แล้วน้ำจะมาจากไหน?

คำตอบคือ ระบบแอร์ นี่แหละ ไม่ว่าจะเป็นน้ำยาแอร์รั่ว หรือท่อน้ำทิ้งตันจนหยดลงพื้น เพียงแค่น้ำไม่กี่หยดถ้าไหลไปโดนสายไฟใต้พื้น หรือกระเด็นเข้า Power Supply ผลลัพธ์คือ Short Circuit ทันที และนั่นหมายถึงปัญหาที่จะทำให้เกิด Business Downtime

เราจะพาไปเจาะลึกระบบ Water Leak Detection แบบฉบับคนทำงานจริง ว่าทำไมมันถึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับห้อง Server ของคุณ

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดน้ำรั่วใน Data Center หรือห้อง Server

กว่า 80% ปัญหาน้ำรั่วไม่ได้เกิดจากพายุฝน แต่มันเกิดจากภายในระบบของเราเอง ซึ่งมีอยู่ 3 สาเหตุ คือ

1. ระบบแอร์

ท่อน้ำทิ้งตัน เพราะเราต้องควบคุมอุณถูมิในห้องเซิฟเวอร์ เพื่อสู้กับความร้อนตลอดเวลา เมื่อแอร์ทำงานนานๆ จะเกิดตะกอนวุ้นหรือเมือกในท่อน้ำทิ้ง ถ้าระบายไม่ทัน น้ำที่ล้นจากถาดรองมีโอกาสที่จะไหลลงพื้นได้ตลอดเวลา
ระบบเพิ่มความชื้น ในแอร์ประเภท Precision Air ขนาดใหญ่ จะมีการต่อท่อน้ำดีเข้าไปเพื่อคุมค่า Humidity หากข้อต่อหลวมหรือท่อแตก แรงดันน้ำจะพุ่งออกมาเหมือนท่อประปาแตกในบ้านได้เลย
ฉนวนหุ้มท่อเสื่อมสภาพ ถ้าฉนวนหุ้มท่อน้ำยาแอร์ฉีกขาด หรือบางลง จะเกิดเหงื่อหรือหยดน้ำเกาะตามท่อ และหยดลงบนตู้ Rack ที่อยู่ข้างล่างได้

2. โครงสร้างอาคาร และห้อง Server

หากออฟฟิศมีคุณเช่า หรือซื้ออยู่ในตึกเก่า ต่อให้เราใส่ใจทำห้อง Server แค่ไหน แต่โครงสร้างตึกที่เก่าก็อาจเป็นเหตุให้กับปัญหาได้เช่นกัน

ท่อประปาจากเพดาน หรือชั้นบน จริงๆ ก่อนทำ Data Center เราควรเช็คให้ชัวร์ ว่าเหนือฝ้าเพดานมีท่อน้ำทิ้ง ท่อ Sprinkler หรือห้องน้ำของชั้นบนอยู่ตรงนั้นไหม เพราะคอนกรีตไม่ได้กันน้ำได้ 100% ถ้าเกิดรั่วจากข้างบน มันจะซึมลงมาหาเราแน่นอน
การซึมผ่านผนัง ข้างบนระวังแล้ว ด้านข้างก็ต้องระวังเหมือนกัน สำหรับห้อง Server ที่อยู่ชั้นใต้ดินหรือชั้นล่าง หากระบบ Waterproof ของตึกไม่ดี ความชื้นจากดินหรือน้ำฝนสามารถซึมผ่านรอยแตกร้าวของผนังปูนเข้ามาได้เงียบๆ

3. สาเหตุที่มาจากคน

ความเคยชินในการทำงาน ต่อให้เชี่ยวชาญ ก็อาจมีเวลาที่เราละเลย หรือเกิดความประมาทได้ แม้จะครั้งเดียวก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความเสียหายได้เลย

การถูพื้น แค่ใช้น้ำถูพื้นเปียกเกินไปในห้องที่มี Raised Floor น้ำอาจไหลลงไปขังอยู่ใต้พื้นโดยที่เราไม่รู้
เครื่องดื่ม ถึงจะมีกฎห้ามนำน้ำเข้าห้อง Server แต่ในทางปฏิบัติมักมีคนแอบเอาแก้วกาแฟวางไว้บนตู้ Rack เสมอ ซึ่งนี่คือความเสี่ยงที่ไม่ควรเสี่ยง

Water Leak Detection ทำงานยังไง?

หลายคนคิดว่ามันคือเทคโนโลยีซับซ้อน แต่จริงๆ แล้วหลักการของมัน Simple แต่ Genius มาก

หัวใจสำคัญของระบบนี้คือการตรวจจับ ค่าความนำไฟฟ้าของน้ำ โดยอุปกรณ์ตรวจจับจะมีขั้วนำไฟฟ้า 2 ขั้ววางขนานกัน โดยปกติวงจรไฟฟ้าจะไม่ครบวงจร เพราะมีอากาศกั้นอยู่ แต่ทันทีที่มีน้ำซึ่งเป็นตัวนำไฟฟ้า ไหลมาสัมผัสโดนขั้วทั้งสองพร้อมกัน วงจรจะถูกเชื่อมต่อ สัญญาณไฟฟ้าจะวิ่งไปที่กล่องควบคุมทันที

กระบวนการทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในเสี้ยววินาที ทำให้ระบบสามารถแจ้งเตือนคุณได้ตั้งแต่น้ำหยดแรกก่อนที่มันจะทันได้สร้างความเสียหายจริงๆ

เราควรเลือกเซ็นเซอร์แบบไหนถึงจะเหมาะกับห้อง Server

การออกแบบระบบป้องกันน้ำรั่วซึมต้องดูจาก Design Layout และ ระดับความเสี่ยง ของห้อง Server เป็นหลัก โดยเราแบ่งอุปกรณ์ตรวจจับออกเป็น 2 ประเภทหลักที่ทำหน้าที่ต่างกันชัดเจนคือ

1. Spot Detector หรือแบบจุด

หน้าตาจะเป็นโพรบ หรือกล่องเล็กๆ ที่มีขั้วโลหะยื่นออกมาสำหรับวางแตะพื้น

หลักการทำงานคือทำงานเหมือนยามเฝ้าประตู จะแจ้งเตือนเมื่อน้ำไหลมาโดนจุดที่วางไว้เท่านั้น เหมาะสำหรับวางดักหน้าจุดที่มีความเสี่ยงชัดเจน เช่น ในถาดรองน้ำแอร์ ในบ่อพักน้ำทิ้ง หรือห้อง Pump Room

จุดเด่นคือราคาประหยัดที่สุด เหมาะกับห้องขนาดเล็กที่มีจุดเสี่ยงไม่กี่จุด

แต่สิ่งที่ต้องระวังคือ ถ้าห้องกว้าง หรือพื้นมีความลาดเอียงไม่สม่ำเสมอ น้ำอาจไหลอ้อม Sensor ไปโดยที่ระบบไม่แจ้งเตือนได้

2. Sensing Cable หรือแบบสาย

นี่คือมาตรฐานที่ Data Center มืออาชีพเลือกใช้เลย ลักษณะเป็นสายเคเบิลถักพิเศษความยาวต่อเนื่องกัน

จะทำงานเสมือนรั้วเลเซอร์ตลอดความยาวของสาย ง่ายเคเบิลคือ Sensor ทั้งเส้น ไม่ว่าน้ำจะซึมมาจากทิศทางไหน ขอแค่ไหลมาแตะโดนส่วนใดส่วนหนึ่งของสาย ระบบตรวจจับได้ทันที

เหมาะกับ Data Center ที่ต้องการปูพรมป้องกันพื้นที่กว้างๆ เช่น เดินสายล้อมรอบเครื่องแอร์ เดินขนานไปกับท่อน้ำใต้ Raised Floor หรือเดินรอบกลุ่มตู้ Server

หรือธุรกิจที่เน้นการความปลอดภัยสูงสุด เพราะไม่มีจุดบอด และบางรุ่นสามารถระบุพิกัดจุดรั่วได้แม่นยำ

ถึงราคาต่อหน่วยจะสูงกว่าแบบจุด แต่เส้นเดียวครอบคลุมพื้นที่ได้ทั้งหมด สามารถจบปัญหาเรื่องน้ำไหลอ้อม Sensor แน่นอน

การติดตั้ง Water Leak Detection

การซื้ออุปกรณ์มาติดเองไม่ใช่เรื่องยากครับ แต่การออกแบบให้เหมาะกับ Data Center แต่ละองค์กร หากไม่มีความชำนาจ หรือประมาท ก็อาจทำให้ Sensor ตรวจจับได้ไม่แม่นยำ 100%

แต่ Client Chill เราวิเคราะห์ความลาดเอียง และทิศทางการไหลของน้ำในห้อง เพื่อวางตำแหน่ง Sensor ในจุดที่ดักจับน้ำได้เร็วที่สุด ไม่ใช่แค่แปะๆ ไปให้ครบ

อีกปัญหาของระบบนี้คือ ฝุ่น และความชื้นสะสมสามารถทำให้ Sensor ร้องเตือนผิดพลาดได้ ซึ่งทีมงานของเรามีการ Calibrate ค่าความไวให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมจริง เพื่อให้คุณมั่นใจว่า ถ้าร้อง แปลว่ารั่วจริง

และสุดท้ายการเดินสาย Sensing Cable ต้องใช้ความระมัดระวังสูง ห้ามหักงอ ห้ามวางทับสายไฟ และต้องยึดให้แน่นหนาแต่ไม่ตึงเกินไป นี่คืองานฝีมือที่ทีมช่างของเราเชี่ยวชาญ

สามารถปรึกษาเราได้ฟรีที่ @SERVEWINNER หรือโทร 024302422